Blog o PR, komunikacji kryzysowej i szkoleniach medialnych MediaGapa.pl - Blog o PR, komunikacji kryzysowej i szkoleniach medialnych MediaGapa.pl - Kontakt RSS Pressence Public Relations
Google+" Facebook" Twitter Goldenline YouTube RSS
Pressence Public Relations - Media Gapa Bogus?aw Feliszek, 2011-02-21
"Z notatnika reportera ?ledczego"

Z notatnika reportera ?ledczego

Reporterzy ?ledczy to elita dziennikarstwa. Ich misj? jest ujawnianie skandali i niecnych uczynków rz?dz?cych elit.

Dla moich studentów dziennikarstwa opracowa?em zestaw 35 porad jak przeprowadza? wywiady. Mog? z nich skorzysta? tak?e praktycy public relations przygotowuj?cy swoich klientów do kontaktów z mediami.

I. PRZYGOTOWANIE

1. Dokumentacja. Najlepsze pytania to te, które wynikaj? z g??bokiej i szerokiej wiedzy. Bez wzgl?du na ilo?? czasu na przygotowanie si? do tematu (pi?? dni lub pi?? godzin) przejrzyj wycinki prasowe, dokumenty s?dowe i rozmawiaj z ekspertami.

2. Taktyka. Opracuj plan taktyczny i omów go z przyjacielem lub koleg? z redakcji. By? mo?e kto? zajmowa? si? niedawno podobnym tematem. Co Ci doradzi? Z informatorami i niech?tnymi rozmówcami najlepiej spotyka? si? w domu. Mo?na te? umówi? si? na spacer w spokojnym parku.

3. Organizacja. Zapisz w notatniku punkty, które chcesz poruszy? w wywiadzie. Zaczynaj od prostych, niewinnych i ?agodnych pyta? (na przyk?ad, ustalenie chronologii wydarze?). Ale przygotuj te? list? zasadniczych pyta? na wypadek, gdyby rozmówca z miejsca okaza? wrogo?? ("Mam tylko minut? na rozmow?!").

4. Przygotowanie do wywiadu. W ramach rozgrzewki (na przyk?ad, w czasie porannego prysznica) wyobra? sobie udany wywiad. Reporterzy, którzy w?tpi?, ?e uda im si? zdoby? wszystkie potrzebne informacje, zwykle nie odnosz? sukcesu. "Nikt nie mo?e odmówi? mi wywiadu." To dzia?a.

5. Otwarcie. Nie rozpoczynaj wywiadu agresywnie i nie próbuj zastraszy? rozmówcy. Cyniczny, niegrzeczny i obcesowy reporter potrzebuje lekcji dobrego wychowania.

6. Zwracaj uwag? na szczegó?y. Przyjrzyj si? wyposa?eniu pokoju. Rzu? okiem na ?ciany, gabloty, grzbiety ksi??ek, dokumenty na biurku. Zapisz co zauwa?y?e?.

7. Poszukaj innych ?róde?. Czekaj?c na rozmówc? (warto przyj?? 10 minut wcze?niej) zamie? kilka s?ów z sekretark? i przypadkowymi pracownikami. Mo?esz us?ysze? co? co wykorzystasz w wywiadzie lub artykule.

II. NIECH?TNI ROZMÓWCY

8. Nie poddawaj si?. Kiedy kto? zamyka Ci drzwi przed nosem, szukaj punktu zaczepienia. "Tak przy okazji, te? mam jamnika. Dziwne psy. Wczoraj moja suczka..." Kiedy rozmówca grozi od?o?eniem s?uchawki, szybko powiedz: "Chc? tylko poinformowa? o czym pisz?." W najgorszym wypadku us?yszysz: "Nie mam nic do powiedzenia." Lepsze to od trzasku s?uchawki.

9. To drobnostka. Kiedy s?yszysz w telefonie: "Nie chc?/mog? tego komentowa?" powiedz: "Nie ma powodu do obaw. Rozmawia?em o tym ju? z kilkoma osobami. Ka?dy doda? co? ciekawego. Tylko kilka pyta?. Chodzi o wyja?nienie pewnej nie?cis?o?ci... (i tu powiedz o co chodzi)" Nie pytaj o powód odmowy udzielenia informacji. Rozmowa o tym zawsze ko?czy si? pora?k? reportera. Nie, bo... nie!

10. Zrozumienie i empatia. Uspokój rozmówc?, który mówi: "Obawiam si?, ?e mój komentarz mo?e..." Oka? zrozumienie i empati?: "Rozumiem pana/pani obawy. To trudny okres dla waszej firmy. Ale ja codziennie spotykam si? z takimi sytuacjami – ludzie w k?opotach nie chc? o nich mówi?. Mo?e skupimy si? tylko na najwa?niejszych kwestiach. To bardzo mi pomo?e w obiektywnym opisaniu sprawy." Poka?, ?e rozumiesz obawy, ale staraj si? zdoby? potrzebne informacje.

11. Wa?ny urz?dnik lub inna gruba ryba. Kiedy s?yszysz od "wa?nej i wp?ywowej" osoby "Bez komentarza!" powiedz: "Najgorsza rzecz jak? mog? zrobi? to napisa?, ?e firma/instytucja mimo naszych pró?b odmówi?a komentarza. Czytelnicy pomy?l?, ?e co? ukrywacie i naprawd? zrobili?cie co? okropnego, odra?aj?cego i obrzydliwego. Zastanówmy si? razem jak mo?emy tego unikn??. Na przyk?ad, prosz? mi powiedzie? dlaczego..."

12. Drzwi nr 1 lub nr 2? W przypadku wyj?tkowo upartego i nie?yczliwego rozmówcy mo?esz powiedzie?: "Bez wzgl?du na to czy pan/pani co? mi powie lub nie, i tak napisz? na ten temat. Mamy zatem dwa wyj?cia: 1. napisz? obiektywny artyku? o tym, ?e odmówiono mi informacji i/lub komentarza, albo 2. napisz? obiektywny artyku?, w którym znajdzie si? pana/pani punkt widzenia. Jaka decyzja?" Zwykle wybierana jest opcja nr 2.

13. Obej?cie. Kiedy rozmówca definitywnie rezygnuje z wypowiedzi, skieruj si? z pytaniami do innych osób w firmie/instytucji. Na pewno czego? si? dowiesz i przede wszystkim poka?esz, ?e ?atwo nie ust?pujesz.

14. Anonimowo??. Nie zgadzaj si? na anonimowo?? bez walki. Przekonuj rozmówc?, ?e nic mu nie grozi. Informacja, której nie mo?esz wykorzysta? w artykule, jest dla Ciebie bez ?adnej warto?ci. Unikaj takich sytuacji – to strata czasu.

15. Negocjacje. Notuj wszystko dok?adnie, tak?e kiedy rozmówca obstaje przy zachowaniu anonimowo?ci. Na koniec wybierz najciekawszy i ma?o kontrowersyjny cytat i zapytaj: "Wró?my na chwil? do tego zdania... Dlaczego nie chce pan/pani powiedzie? tego pod nazwiskiem?" Je?li uzyskasz zgod?, przejd? do kolejnego stwierdzenia i zadaj identyczne pytanie. I tak dalej... Je?eli jednak rozmówca nie zmieni zdania, musisz uszanowa? jego prawo do anonimowo?ci.

16. Gwoli wyja?nienia. Bywa, ?e rozmówca zgadza si? ujawni? tylko niektóre szczegó?y albo nie znasz wszystkich detali i potrzebujesz uzupe?ni? braki. Mo?esz powiedzie?: "Ju? tyle si? dowiedzia?em. Brakuje mi tylko kilku szczegó?ów. Nie chcia?bym wprowadzi? czytelników w b??d. Na przyk?ad, dlaczego... (odnie? si? do notatek)."

17. Prosto z mostu. Zapytaj prezesa/urz?dnika DLACZEGO wyrzuci? z pracy informatora/autora przecieku ZAMIAST czy co? takiego zrobi?. W takim pytaniu jest sugestia, ?e co? wiesz, ale chcesz potwierdzi? informacj?.

19. Zagubiony reporter. Pro?ba o pomoc nie przynosi ujmy na honorze. "Kto mo?e mi to wyja?ni? je?eli nie pan/pani?"

20. Jeszcze raz. Kiedy przyjdzie Ci poca?owa? klamk?, spróbuj dzie? lub dwa pó?niej. Inteligentni ludzie zmieniaj? zdanie.

III. PRZEPROWADZENIE WYWIADU

21. Chronologia. Przestudiuj zebrane informacje chronologicznie, data po dacie, krok po korku. Lepiej zrozumiesz co si? wydarzy?o i dostrze?esz ewentualne luki.

22. Jak i dlaczego. Zawsze kiedy us?yszysz co? wa?nego pytaj: "Sk?d pan/pani to wie?" Zamiast pyta? czym ludzie si? zajmuj?, pytaj DLACZEGO to robi?.

23. Wolne ruchy. Kiedy dochodzisz do punktu kulminacyjnego, zwolnij tempo zadawania pyta?. Pytaj o szczegó?y. "Gdzie sta?e?? Co widzia?e?? Co s?ysza?e?? Jak by?e? ubrany? Jaka by?a pogoda? Co czu?e??" Zmie? czas przesz?y na tera?niejszy: "Gdzie stoisz? Co widzisz? Co s?yszysz? Jak jeste? ubrany? Jaka jest pogoda? Co czujesz?" Wracacie w ten sposób na scen? tamtych wydarze?. S?uchasz teraz opowie?ci, a nie suchych faktów.

24. Telefon. Popro? telefonicznego rozmówc? o opisanie jego pokoju (meble, co wisi na ?cianach, co wida? przed okno.) Pozwól opowiedzie? o sobie w wielu wymiarach (patrz wy?ej: wolne ruchy).

25. S?uchaj. Niektórzy reporterzy mówi? za du?o w czasie wywiadu. Wywiad to nie rozmowa. Chcesz siebie cytowa?? Od pyta? wa?niejsze s? odpowiedzi – daj rozmówcy szans? na pe?n? wypowied?.

26. Spowied?. Zapytaj rozmówc? o nazwiska osób, które go popieraj? i tych, którzy krytykuj?. Za co go atakuj?? Co powiedz? ci drudzy? To da inspiracj? do nowych, niewygodnych pyta?. Zapytaj czy kiedy? by? wyrzucony ze szko?y lub pracy, czy by? skazany prawomocnym wyrokiem, czy by? ukarany za jazd? pod wp?ywem alkoholu lub niep?acenie alimentów. Informacje o tym mo?na znale?? w ogólnie dost?pnych archiwach, wi?c ludzie rzadko k?ami? w takich sytuacjach.

27. K?amca. Kiedy wiesz, ?e rozmówca mija si? z prawd?, pozwól mu brn?? w k?amstwa. Nie przerywaj i pytaj o szczegó?y. K?amcy nie sk?pi? detali, bo wierz?, ?e dodaj? im wiarygodno?ci. S?uchaj i notuj dok?adnie. Po zako?czeniu opowie?ci, logicznie i systematycznie, spokojnie i cierpliwie, poka? wszystkie nie?cis?o?ci. Blagier sam zap?dzi? si? w kozi róg – pytaj a? si? za?amie.

28. ?yciorys. Popro? o ?yciorys, nawet je?li nie zamierzasz wykorzysta? go w tek?cie. ?yciorys to kopalnia wiedzy o rozmówcy.

29. Obiektywizm. Nie opowiadaj si? po ?adnej stronie. Nie daj si? wci?gn?? w dyskusj? kto ma racj?. Kiedy s?yszysz pos?a oskar?anego o korupcj?: "Nie przypuszczam, ?e mog?em przyj?? jakie? korzy?ci od tamtej firmy." powiedz: "By? mo?e tak jest, ale ja chc? wiedzie? czy pan wzi?? ?apówk?, a nie co pan przypuszcza."

30. Powtarzaj pytania. Czasem warto wróci? w wywiadzie dwa lub trzy razy do kluczowych pyta?. To test na prawdomówno?? i okazja do zdobycia dodatkowych faktów.

31. Prowokuj. Nie ma g?upich pyta? – s? tylko g?upie odpowiedzi. Nie ma za bardzo osobistych pyta? – s? tylko bardzo g?upie odpowiedzi.

32. Dr?? temat. Ludzie nie maj? poj?cia ile naprawd? wiedz?. Twoje pytania maj? od?wie?y? pami?? i wyci?gn?? z jej zakamarków najciekawsze fakty i szczegó?y.

33. Uczciwo??. Nie udawaj kogo? kim nie jeste? i nie wprowadzaj rozmówcy w b??d. Mo?esz oczywi?cie pomin?? jaki? istotny szczegó?, ale im wi?cej wiedzy przeka?esz rozmówcy, tym ch?tniej si? przed Tob? otworzy.

34. Otwarte pytania. Pod koniec spotkania zapytaj rozmówc? co jeszcze – jego zdaniem – mog?oby zainteresowa? czytelników. Czasem us?yszysz podpowied? do napisania nowego tekstu na fascynuj?cy temat.

35. Re?yser. Udany wywiad przypomina przyjazn? pogaw?dk?, ale jego jedynym celem jest zdobycie informacji. Delikatnie i z wyczuciem kontroluj przebieg wywiadu.

MEDIA GAPA
drukuj      « powrót
Aktualna ocena artykułu: 5.00 MediaGapa - ocena artykułu: 5.00

Oceń artykuł:   1   2   3   4   5        

Poleć ten artykuł znajomemu:
e-mail znajomego:
podpis:
Komentarze:

Brak komentarzy do tego artykułu.

 
Dodaj komentarz:
komentarz:
podpis:
Uwaga: Twój komentarz może być oceniony przez moderatora i nie pojawi się automatycznie. Dlatego nie wysyłaj go powtórnie.
     


 

Bogusław Feliszek, konsultant PR,
ekspert komunikacji kryzysowej,
trener medialny. Tel. 77 441 40 14.
 
Sonda zakończona

Czy polski rz?d mówi prawd? w sprawie koronawirusa?

Tak.
0%
Nie.
100%
Nie wiem.
0%
 
MEDIA GAPA - Bezpłatny kurs PR
30 Kręgów PR
imię:
nazwisko:
e-mail:
MEDIA GAPA - Popularne tematy

Praktycy Tusk Agencje Public Polska Szef Wywiad Internet Relacje Dziennikarze Gapa PRACOWNICY Kaczy?ski Twitter Relations Prawda Reporterzy Informacja Dziennikarz Klienci Gazeta Rzecznik Media Firma Problem Komunikacja Reporter Klient Pressence Google



Strategia PR
Media Gapa na Twitterze

Pobierz darmowy e-book Moje miłe media (712 kB)


MEDIA GAPA - Warto zobaczyć
 
» Chcesz PR?
» Feliszek PR
» Ekspert Medialny
» 112 PR
» EsPResso Quiz


Wpisz swój adres e-mail, aby
otrzymywać info o nowym artykule.
 


Szkolenia medialne
MEDIA GAPA - Top Ten Tygodnia
1. Kwestionariusz PRousta - Anna Miotk
2. Rzut karny, czyli jak odró?ni? prawdziwy skandal od sztucznego
3. Reporter chce do domu
4. 7 ?wicze? przed wyst?pieniem publicznym
5. Gwarancja jako?ci us?ug agencji PR
6. S?awomir Nowak – Media Gapa 2013
7. My?l jak socjopata, dzia?aj jak ?wi?ty
8. Dlaczego kreatywny PR jest najlepsz? strategi?
9. 40 cytatów inspiruj?cych praktyków PR
10. 21 mi?ych s?ówek
Jazda PRóbna - symulowany wywiad z dziennikarzem

MEDIA GAPA - Top Ten Tygodnia
» Szkolenia PR
» Szkolenia Medialne
» Trener Medialny
» Rzecznik Prasowy
» Komunikacja Kryzysowa
» Kryzys Online
» Pressentacje

Test komunikacji międzykulturowej
MEDIA GAPA - Top Ten Tygodnia
2018
wrzesień czerwiec
2017
grudzień październik
wrzesień sierpień
lipiec czerwiec
maj kwiecień
marzec luty
styczeń
2016
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2015
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2014
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień czerwiec
maj kwiecień
marzec luty
styczeń
2013
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień kwiecień
marzec luty
styczeń
2012
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2011
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2010
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2009
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2008
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2007
grudzień listopad
październik

Bogusław Feliszek
Pressence Public Relations
Pomnażamy Twój kapitał komunikacyjny
2007-2020 © Pressence Public Relations
Wszelkie prawa zastrzeżone
http://www.pressence.com.pl
[t] +48 77 441 40 14
e-mail: biuro@pressence.com.pl