Blog o PR, komunikacji kryzysowej i szkoleniach medialnych MediaGapa.pl - Blog o PR, komunikacji kryzysowej i szkoleniach medialnych MediaGapa.pl - Kontakt RSS Pressence Public Relations
Google+" Facebook" Twitter Goldenline YouTube RSS
Pressence Public Relations - Media Gapa Bogus?aw Feliszek, 2007-10-29
"Media nie wygrywaj? wyborów"

Media nie wygrywaj? wyborów

Czy media w Polsce s? demokratyczne, wolne i obiektywne? Oczywi?cie, ?e tak, bo mówi? to, co chcemy us?ysze?. Oczywi?cie, ?e nie, bo mówi? co? innego :-)

Demokracja mo?e by? skuteczn? form? rz?dzenia tylko w takim stopniu w jakim spo?ecze?stwo jest (czuje si??) wystarczaj?co dobrze poinformowane w sprawach krajowych i mi?dzynarodowych oraz mo?e niezale?nie i krytycznie ocenia? informacje przekazywane przez media.

Czy mo?e by? co? bardziej irracjonalnego od przekazania ludziom cz??ci w?adzy i jednoczesnego odci?cia ich od informacji, bez których ta w?adza si? wynaturza? Ludzie, którzy chc? si? sami rz?dzi? musz? dysponowa? si??, któr? daje im tylko wiedza i m?dro?? z niej p?yn?ca.

Rz?d bez wiedzy lub ?rodków jej pozyskania to pocz?tek narodowej tragedii. Kiedy wi?kszo?? spo?ecze?stwa nie potrafi wykry? braku obiektywizmu, je?li nie umie u?wiadomi? sobie rozpowszechnianej ideologii, je?eli nie jest w stanie obna?y? tendencyjno?ci, nie potrafi tak?e powiedzie? jakich informacji jej brakuje, co wymaga korekty i jakie informacje za?miecaj? mózgi.

Z jednej strony, media informacyjne staj? si? coraz bardziej perfekcyjne w sztuce "perswazji" i manipulacji masami ludzi. To umo?liwia im tworzenie aury obiektywizmu i "prawdomówno?ci". Z drugiej strony, tylko skromna liczba ludzi jest w stanie wychwyci? niektóre (kto potrafi wszystkie?) manipulacje mediów. Jedynie nieliczni umiej? pokaza? niewywa?one relacje lub poszuka? alternatywnych ?róde? informacji.

Obecnie przyt?aczaj?ca wi?kszo?? ludzi - bez umiej?tno?ci krytycznego my?lenia i refleksji - jest na ?asce krajowych mediów. Ich postrzeganie ?wiata i najwa?niejszych problemów zale?y przed wszystkim od tego co powiedz? media, a mówi?c dok?adniej od tego, co poka?e telewizja.

Ten brak obiektywizmu (lub pe?nego obrazu) nie jest wynikiem ?adnego spisku. To tylko (?) efekt poziomu wykszta?cenia i ekonomicznych realiów. Dziennikarze i redaktorzy s? przecie? tak?e mieszka?cami swojego kraju, jego obywatelami, klientami i konsumentami kultury (polskiej, niemieckiej, czeskiej, s?owackiej, ukrai?skiej, bia?oruskiej, litewskiej, itd.). Ich sposób postrzegania i rozumienia ?wiata jest zbie?ny z optyk? ich odbiorców. Dziel? z nimi histori?, religi? i ogólny system warto?ci.

Redaktor w Polsce inaczej patrzy na II wojn? ?wiatow? ni? Niemiec. Jeszcze inaczej widzi j? Czech i Ukrainiec. Wizja ?wiata Bia?orusina jest odmienna od Francuza. Chi?czyk inaczej rozumie globalizacj? ni? Amerykanin. To samo dotyczy dziennikarzy. Co wi?cej, redaktorzy opisuj?c ?wiat zmagaj? si? z niedoborem czasu i miejsca. Wszyscy dzia?aj? pod ogromn? presj?. Trudno zatem dziwi? si? zasadniczym ró?nicom w interpretacji tego, co dzieje si? na ?wiecie. A szczególnie co dzieje si? teraz.

W ka?dym przypadku tylko ci, którzy rozumiej? warunki w jakich dzia?aj? media s? w stanie kontrolowa? wp?yw mediów na ich ?ycie. W naszym najg??bszym interesie jest krytyczna ocena efektów pracy mediów. Tylko w ten sposób mo?emy mobilizowa? dziennikarzy do bardziej obiektywnego, niezale?nego, rzetelnego i dog??bnego relacjonowania wydarze?.

?wiat z okienka

Media tworz? pryzmaty, przez które przepuszczaj? idee i informacje do opinii publicznej. Ci, którym na sercu le?y wolno?? i demokracja i którzy chc? sami kontrolowa? swoje ?ycie powinni zdawa? sobie spraw? z tego jak te pryzmaty zniekszta?caj? prawd? o realiach spo?ecznych.

Tradycyjny model widzi media jako przeciwwag? dla w?adzy rz?dowej. Natomiast model propagandowy postrzega dziennikarzy jako emisariuszy i sojuszników rz?du.

Podstawowy problem z tak widzianym podzia?em wynika z tego, ?e zak?ada on istnienie jednego scentralizowanego ?ród?a w?adzy. W rzeczywisto?ci w?adza jest podzielona pomi?dzy wiele elit i organizacji. I w?a?nie relacje mediów - jako przeciwwaga lub agent - z tymi elitami powinny by? analizowane.

Dziennikarze najch?tniej przyznaj? si? do tradycyjnego modelu mediów. Przywi?zanie do niego jest tak silne, ?e dyskusja o roli mediów koncentruje si? na rozwa?aniu tego czy media s? zbyt krytyczne wobec rz?dz?cych zamiast pyta? czy dziennikarze skutecznie kontroluj? interesy elit.

Alternatyw? dla wizji tradycyjnej jest model propagandowy. Wywodzi si? on z przekonania, ?e elity musz? wytwarza? "niezb?dne iluzje" dla mas, które nie s? zdolne do podejmowania racjonalnych wyborów i decyzji. Wed?ug tego modelu media kreuj? rzeczywisto??, która pomaga elitom utrzyma? si? przy w?adzy.

Dlatego w publicznej debacie media u?ywaj? j?zyka i terminologii akceptowanej i promowanej przez elity w?adzy. To, ?e media upowszechniaj? czasem pogl?dy odbiegaj?ce od "oficjalnej" doktryny tworzy wra?enie pozornego obiektywizmu i jest tylko zas?on? dymn? dla prawdziwych intencji rz?du.

Model propagandowy jest na pierwszy rzut oka bardzo atrakcyjny, bo elity ch?tnie przyznaj? si? do w?a?nie takiej roli mediów. Du?a cz??? opinii publicznej wierzy, ?e media s? zbyt uleg?e wobec w?adzy. Korporacyjna kultura takich mediów jak Gazeta Wyborcza (Agora) czy TVN (ITI) zbli?a je do ?wiata biznesowej ?mietanki. Jaki obraz ?wiata mo?e w takiej sytuacji wy?ania? si? z gazet i telewizyjnego okienka?

Propaganda w "wolnej prasie"

Model propagandowy zak?ada, ?e media funkcjonuj? w oparciu o pewien schemat strukturalny, który sk?ada si? z 5 elementów filtruj?cych prze?yw informacji. To czy dana informacja zostanie opublikowana zale?y od tego czy pomy?lnie przejdzie przez te filtry.

Pierwszy filtr to w?asno??. Maj?tni ludzie i bogate korporacje posiadaj? media i sprawuj? nad nimi kontrol?. To oczywi?cie zapewnia im wp?yw na tre?? przekazywanych informacji. Trudno nie zak?ada?, ?e w?a?ciciel mediów nie b?dzie stara? si? na nie wp?ywa?. Prac? znajd? tylko wybrani i nikt nie pozwoli pracownikom na przekroczenie wyznaczonych granic.

Drugi filtr to reklama. Media zale?? od reklam stanowi?cych ich podstawowe ?ród?o przychodów. 70% dochodów gazet pochodzi z reklam. W bud?ecie telewizji komercyjnej przychody z reklam stanowi? nawet 95%. Ka?da stacja telewizyjna zatrudnia ludzi, którzy zach?caj? reklamodawców do wykupywania czasu reklamowego. Ich zadaniem jest przekonanie reklamodawców o warto?ci i atrakcyjno?ci programów, obok których lub w których maj? umie?ci? swoje reklamy.

Czego chc? reklamodawcy? Chc? nie tylko du?ej ogl?dalno?ci, ale pragn? tak?e, ?eby przed telewizorami zasiadali ludzie w grubymi portfelami. Nie chc? denerwowa? widzów. Zale?y im na "mi?ym handlowym ?rodowisku" dla swoich produktów i us?ug. Reklamodawcy s? podstawowym ?ród?em zasilaj?cym telewizyjne bud?ety. Dlatego bez w?tpienia maj? du?y wp?yw na tre?? programu. Nie wtr?caj? si? jednak stale. Nie próbuj? ich dyscyplinowa?. Post?puj? inaczej. To media musz? stara? si? o ich przychylno??. To media musz? pokaza?, ?e ich programy s? najlepsze i ciesz? si? uznaniem widzów.

Niektóre firmy maj? jasne wymagania, ?e nie umieszcz? swoich reklam w programach nie spe?niaj?cych "okre?lonych standardów", które tak naprawd? przypominaj? klasyczn? polityczn? cenzur?. Ten filtr stanowi kto mo?e liczy? na ?rodki z reklam i kogo b?dzie sta? na produkcj? programów o wysokiej jako?ci. To tak?e determinuje podej?cie do zawarto?ci programów informacyjnych, poniewa? ?adna stacja telewizyjna nie chce odstrasza? reklamodawców.

Trzeci filtr w modelu propagandowym to ?ród?a informacji. Media ?yj? ze ?róde? i dost?pu do informacji. Du?e stacje potrzebuj? ?róde?, które zaspokoj? ich codzienne potrzeby, tzn. dostarcz? aktualnych, wa?nych i ciekawych informacji po rozs?dnej cenie. Gdzie mo?na zdoby? takie informacje? W parlamencie, rz?dzie, pa?acu prezydenckim, agendach rz?dowych lub u burmistrza, w s?dzie, policji, lub w zarz?dzie spó?ki w?glowej. To od nich zale?y co mówi? media.

Du?e media wykazuj? mocn? tendencj? do zbli?ania si? do ?róde?, które s? bardzo wp?ywowe i opiniotwórcze, do ludzi, którzy s? wiarygodni i informacji, których zdobycie nie kosztuje krocie. St?d stali korespondenci w parlamencie, rz?dzie i unijnej Brukseli. Z czasem nawi?zuj? bliskie kontakty z lud?mi, którzy dostarczaj? im informacji, którzy s? mili i uczynni. Od czasu do czasu zdobywaj? informacje poufne. Pojawia si? zatem swoista symbioza pomi?dzy mediami i tymi instytucjami.

Wa?ni informatorzy nie ?ycz? sobie dysydentów; ludzi, którzy ich krytykuj? zbyt ostro. Dlatego redakcje nie szukaj? dziennikarzy, którzy gotowi s? nazwa? k?amcami ministrów, premiera lub prezydenta nawet kiedy ci publicznie ur?gaj? prawdzie. T? zasad? doskonale rozumie ka?dy analityk gie?dowy i korespondent sejmowy. To w?a?nie ten filtr okre?la co jest informacj? i co ni? nie jest. To tak?e sprawia, ?e media nie szukaj? informacji w innych bardziej kosztownych ?ród?ach.

Czwarty filtr to krytyka. Ka?dy mo?e krytykowa?. Ka?dy mo?e zadzwoni? do redakcji lub napisa? list, ale media przejmuj? si? krytyk? jedynie, kiedy mo?e ona im powa?nie zaszkodzi?, na przyk?ad, krytyk? rz?du, parlamentu lub du?ych reklamodawców. Dlatego krytyka liczy si? tylko kiedy wychodzi od wa?nych ludzi, organizacji lub wp?ywowych i zorganizowanych grup. Te grupy s? czasem te? ?ród?em informacji. To tylko konsoliduje kontrol? nad mediami.

Pi?ty filtr to ideologia. T? ideologi? mo?e by? antyglobalizm, antykomunizm, antyklerykalizm, antyfeminizm, rasizm, syjonizm, itd. Inn? ideologi? jest wiara, ?e wolny rynek jest panaceum na wszystkie niedoskona?o?ci kapitalizmu. Ideologie s? immanentn? cz??ci? systemu politycznego i spo?ecznego. Dziennikarze ulegaj? im tak jak inni obywatele. To one kszta?tuj? sposób postrzegania ?wiata przez media.

Demokracja zak?ada, ?e obywatele maj? nieskr?powany i niefiltrowany dost?p do informacji. Wi?kszo?? Polaków nie zdaje sobie sprawy z dzia?ania tych pi?ciu filtrów. Na przyk?ad, wielu Polaków odczuwa skutki bezrobocia i coraz wi?ksz? niepewno?? o swoje miejsce pracy. Media powinny o tym mówi? skoro jest to spo?eczny problem. Niestety o tych sprawach mo?na przeczyta? tylko w mniej znacz?cych i niszowych gazetach.

Konkluzja

Nie ma takich wyborów parlamentarnych, które media mog? wygra? i nie ma takich, które mog? przegra?.

Demokracja potrzebuje efektywnego systemu informacyjnego, który przedstawia g?osy wi?kszo?ci obywateli i elit i który prezentuje sprawy wa?ne dla potrzeb wi?kszo?ci.

Wybory s? jedn? z najwa?niejszych platform przedstawiania tego g?osu. Ale nie jedyn?.

MEDIA GAPA
drukuj      « powrót
Aktualna ocena artykułu: 4.00 MediaGapa - ocena artykułu: 4.00

Oceń artykuł:   1   2   3   4   5        

Poleć ten artykuł znajomemu:
e-mail znajomego:
podpis:
Komentarze:
Jacek Wierzbicki 2007-10-31
Bez zarzutu. Analiza spójna i zgrabna:-)
 
Dodaj komentarz:
komentarz:
podpis:
Uwaga: Twój komentarz może być oceniony przez moderatora i nie pojawi się automatycznie. Dlatego nie wysyłaj go powtórnie.
     


 

Bogusław Feliszek, konsultant PR,
ekspert komunikacji kryzysowej,
trener medialny. Tel. 77 441 40 14.
 
Sonda zakończona

Czy polski rz?d mówi prawd? w sprawie koronawirusa?

Tak.
0%
Nie.
100%
Nie wiem.
0%
 
MEDIA GAPA - Bezpłatny kurs PR
30 Kręgów PR
imię:
nazwisko:
e-mail:
MEDIA GAPA - Popularne tematy

Klient Relacje Relations Praktycy Problem Gapa Prawda Twitter Dziennikarze PRACOWNICY Firma Informacja Polska Wywiad Klienci Rzecznik Pressence Gazeta Agencje Public Tusk Szef Reporterzy Internet Dziennikarz Komunikacja Reporter Google Media Kaczy?ski



Strategia PR
Media Gapa na Twitterze

Pobierz darmowy e-book Moje miłe media (712 kB)


MEDIA GAPA - Warto zobaczyć
 
» Chcesz PR?
» Feliszek PR
» Ekspert Medialny
» 112 PR
» EsPResso Quiz


Wpisz swój adres e-mail, aby
otrzymywać info o nowym artykule.
 


Szkolenia medialne
MEDIA GAPA - Top Ten Tygodnia
1. 33 najlepsze cytaty o przywództwie
2. Fajna foczka, czyli jak zosta? najlepszym mówc?
3. Prawda pi?knie powiedziana
4. Masz strategi? komunikacji z mediami?
5. Kilka s?ów do najbardziej kreatywnych ludzi w PR
6. Grzegorz Lato - Media Gapa 2011
7. Chcesz wiedzie? wi?cej o szkoleniach medialnych?
8. Druga szansa w mediach
9. Redaktor czy reporter?
10. 10 pyta? o nowych mediach i mediach spo?eczno?ciowych
Jazda PRóbna - symulowany wywiad z dziennikarzem

MEDIA GAPA - Top Ten Tygodnia
» Szkolenia PR
» Szkolenia Medialne
» Trener Medialny
» Rzecznik Prasowy
» Komunikacja Kryzysowa
» Kryzys Online
» Pressentacje

Test komunikacji międzykulturowej
MEDIA GAPA - Top Ten Tygodnia
2018
wrzesień czerwiec
2017
grudzień październik
wrzesień sierpień
lipiec czerwiec
maj kwiecień
marzec luty
styczeń
2016
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2015
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2014
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień czerwiec
maj kwiecień
marzec luty
styczeń
2013
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień kwiecień
marzec luty
styczeń
2012
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2011
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2010
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2009
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2008
grudzień listopad
październik wrzesień
sierpień lipiec
czerwiec maj
kwiecień marzec
luty styczeń
2007
grudzień listopad
październik

Bogusław Feliszek
Pressence Public Relations
Pomnażamy Twój kapitał komunikacyjny
2007-2020 © Pressence Public Relations
Wszelkie prawa zastrzeżone
http://www.pressence.com.pl
[t] +48 77 441 40 14
e-mail: biuro@pressence.com.pl