Bogus?aw Feliszek, 2014-02-09
"10 podchwytliwych pyta? reportera w wywiadzie dla mediów"

10 podchwytliwych pyta? reportera w wywiadzie dla mediów

Na pocz?tku ka?dego szkolenia medialnego pytam uczestników co s?dz? o dziennikarzach i mediach. Rzadko s?ysz? pozytywne opinie, ale w trakcie szkolenia – kiedy poznaj? tajniki mediów i nabieraj? pewno?ci siebie w kontaktach z dziennikarzami – powoli zmieniaj? zdanie na lepsze.

Reporterzy s? mistrzami w zadawaniu pyta? i docieraniu do sedna sprawy. Nawet najbardziej do?wiadczony rozmówca musi stale mie? si? na baczno?ci i uwa?a?, by nie powiedzie? czego?, co mu zaszkodzi.

Czasem pytania s? nieprzyjemne, czasem agresywne, czasem nawet obra?liwe, na przyk?ad "Dlaczego my?li pan tylko o sobie?", "Jak d?ugo zyski b?d? wa?niejsze od ochrony ?rodowiska?", "Rz?dzicie ju? tyle lat. Jak mo?na by?o tego nie dopilnowa??".

Czego si? nie robi, ?eby zdoby? ciekaw? informacj?, prawda?

Oto 10 podchwytliwych reporterskich pyta?:

1. Pierwsze pytanie

Zgodzi?e? si? na wywiad na konkretny temat, ale reporter zaczyna od zupe?nie innej kwestii. Taki scenariusz jest bardzo prawdopodobny w lokalnych stacjach radiowych. Dziennikarze maj? ma?o czasu na przygotowanie si? do wywiadu, bo do dwugodzinnego porannego programu zapraszaj? nawet 10 go?ci.

Czasem dziennikarz chce w ten sposób zaskoczy? rozmówc?. "Widz?, ?e chodzi? pan do takiej i takiej szko?y, ale nikt tam pana nie pami?ta. Dlaczego?" albo "Co pan s?dzi o wynikach naszych sportowców na Olimpiadzie w Soczi?".

2. Pytanie na rozgrzewk?

Pierwsze pytanie czasem brzmi niewinnie: "Wspaniale pan wygl?da. Opalona twarz, znakomita figura, roze?miane oczy. By? pan na urlopie?" Opowiadasz o zimowej eskapadzie z rodzin? na Karaiby lub dwóch tygodniach na nartach w Dolomitach – by?o wspaniale.

K?opot w tym, ?e w artykule, który le?y przed dziennikarzem mo?na przeczyta?, ?e Twoi pracownicy od dwóch lat nie dostali podwy?ki i szykuj? si? zwolnienia.

Reporter mo?e wykorzysta? wszystko, co powiesz – tak?e przed "oficjalnym" rozpocz?ciem wywiadu.

3. Sugerowanie odpowiedzi

Dziennikarze czasem u?ywaj? w pytaniach negatywnych wyra?e?. Rozmówca odrzucaj?c oskar?enie powtarza jego tre??. Na przyk?ad, "Czy to pana nie denerwuje?" "Nie powiem, ?e to mnie nie denerwuje..." I dziennikarz ma ju? gotowy cytat do wykorzystania w artykule.

Nie powtarzaj negatywnych wyra?e?.

4. Spekulacje

Reporterzy maj? bzika na punkcie przysz?o?ci – chc? wiedzie? co b?dzie jutro. Odpowied? na pytanie "Co by by?o gdyby..." jest ciekawa dla mediów, ale ryzykowna dla rozmówcy. Nawet pytanie: "Jakich zysków spodziewacie si? w tym roku?" mo?e przysporzy? wiele k?opotów.

Snucie hipotez o tym, co si? mo?e wydarzy? i jakie wywo?a skutki jest szczególnie niebezpieczne w sytuacji kryzysowej. Je?li czego? nie wiesz, nie mów o tym.

5. Pytanie dwucz??ciowe

Dziennikarz czasem zadaje pytanie z tez?. Na przyk?ad, "Wiem, ?e szykujecie premier? nowego produktu. Jak to zmieni rynek w ci?gu pó? roku?" lub "Firma zwolni wkrótce cz??? za?ogi. Wszyscy o tym wiemy. Jakie to wywo?a skutki na lokalnym rynku pracy?"

Dobrze je?li teza jest prawdziwa. Je?eli jednak tak nie jest, sprostuj j? przed udzieleniem odpowiedzi.

6. Osobiste pytanie

Przekaza?e? oficjalne stanowisko swej organizacji – sprawnie, rzeczowo i przekonuj?co.

Dziennikarz w kolejnym pytaniu chce pozna? Twoje osobiste zdanie: "Czy chcia?by pan mieszka? w s?siedztwie elektrowni atomowej/hipermarketu/autostrady?" Albo "Co pan ostatnio zrobi? dla bezdomnych?"

7. Dodatkowe szczegó?y

Dziennikarz prosi o dodatkowe informacje. Nie ma sprawy. Ale jak chce je wykorzysta?? Czy jako ?ród?o pojawi si? Twoja firma czy Ty sam? Czy to wymaga skomentowania poczyna? konkurencji czy przekazania poufnych danych handlowych?

To, co przeka?esz jako uzupe?nienie g?ównego przes?ania mo?e – ku Twemu ogromnego zaskoczeniu – zdoby? miano sensacyjnej informacji.

8. Cz?sto powtarzane pytanie

Dziennikarz zadaje trudne pytanie, na które odpowiadasz zgodnie z wybran? taktyk?. Niezadowolony z odpowiedzi pyta o to samo w inny sposób. Albo wraca do tej kwestii po kilku innych pytaniach. Przeprasza i ponownie powtarza pytanie. I tak w kó?ko Macieju.

Dziennikarz wie, ?e ludzie pytani o to samo kilka razy z rz?du (z nudy, grzeczno?ci lub obydwu tych powodów) zmieniaj? troch? tre?? odpowiedzi. A to zach?ca go do dr??enia tematu i tropienia nie?cis?o?ci. "Przed chwil? mówi? pan co? innego..."

9. Zaskoczenie

Kiedy wydaje si?, ?e odpowiedzia?e? ju? na wszystkie pytania, reporter nagle przechodzi do zupe?nie innego tematu.

Poniewa? s? to ostatnie minuty wywiadu, odpowiedz krótko i ogólnie i szybko przejd? w podsumowaniu do jednego z kluczowych komunikatów.

10. Ostatnie pytanie

Dziennikarz zada? seri? trudnych, ale rzeczowych pyta? – na wszystkie dobrze odpowiedzia?e?. Od?o?y? d?ugopis i dyktafon. Pada ostatnie pytanie: "Naprawd? wszystko pan mi powiedzia??", "Mo?e umówimy si? na kolejny wywiad za miesi?c, je?eli nadal pan b?dzie ministrem?", "Podoba si? panu projekt nowej ustawy krytykowanej gremialnie przez opozycj??"

Zostawienie najgorszego pytania na koniec kiedy masz ma?o czasu na t?umaczenie lub obron? to stara sztuczka nieprzyjemnych dziennikarzy – nie daj si? zaskoczy? w ostatniej minucie wywiadu.