Bogus?aw Feliszek, 2010-02-18
"Zanim co? powiesz"

Zanim co? powiesz

Nadesz?a w ko?cu ta wielka chwila... Czu?e?, ?e kiedy? do tego dojdzie... Poproszono Ci? o wyst?pienie na konferencji bran?owej.

Kiedy otrzyma?e? zaproszenie dwa tygodnie temu wszystko wyda?o si? dziecinnie proste. Masz przez pó? godziny mówi? o tym jak... [wpisz temat wyst?pienia].

Teraz s?yszysz swoje nazwisko wypowiadane przez prowadz?cego konferencj?. Za chwil? wyjdziesz na scen? witany gromkimi brawami.

Czujesz, ?e ?o??dek podchodzi Ci do gard?a, nogi uginaj? si? w kolanach, na czole pojawi?y si? kropelki potu. Czy to na pewno by? dobry pomys??

Dwa tygodnie wcze?niej...

99,99% mówców denerwuje si? przed zabraniem g?osu na forum publicznym.

Zanim co? powiesz, oce? siebie szczerze na skali 1-10 (1 - zawsze, 2 - bardzo cz?sto, 3 - cz?sto, 4 - raczej cz?sto, 5 - przewa?nie, 6 - raczej rzadko, 7 - rzadko, 8 - bardzo rzadko, 9 - wyj?tkowo, 10 - nigdy).

1. Denerwuj? si? i poc? mi si? d?onie przed wyst?pieniem. _____

2. Jestem bardziej skoncentrowany na tym, co chc? powiedzie? ni? na tym jak moje swoje s? odbierane, rozumiane i oceniane przez s?uchaczy. _____

3. Gubi? w?tek. _____

4. Mam sk?onno?? do nieistotnych dygresji. _____

5. Nie czuj? si? dobrze kiedy musz? odpowiada? na pytania. _____

6. Prezentacj? zaczynam od s?ów "Dzi?kuj? za zaproszenie" lub "Ciesz? si?, ?e mog? dzi? tutaj by?." _____

7. Na koniec prezentacji nie zach?cam s?uchaczy do podj?cia jakiego? konkretnego dzia?ania. _____

8. Odczytuj? tre?? prezentacji s?owo po s?owie z kartki. _____

9. Nie wiem co robi? z r?kami. _____

10. Unikam kontaktu wzrokowego z publiczno?ci?. _____

RAZEM _____

Zastanówmy si? kolejno nad ka?dym z tych punktów:

1. "Denerwuj? si? i poc? mi si? d?onie przed wyst?pieniem."

Zdenerwowanie i wilgotne d?onie to nic strasznego. Kiedy jednak takie objawy pojawiaj? si? przed wyst?pieniem publicznym to zupe?nie inna sytuacja. Mo?e to by? sygna?, ?e czujesz si? niepewnie. By? mo?e nie jeste? wystarczaj?co przygotowany, mo?e nie odpowiada Ci temat, na który masz mówi?.

Czekaj?c na wywo?anie swego nazwiska jeszcze raz powiedz sobie, ?e zrobi?e? wszystko, aby dobrze si? przygotowa?, ?e temat jest ciekawy oraz ?e publiczno?? wierzy, ?e masz co? warto?ciowego do powiedzenia.

We? trzy g??bokie oddechy i powoli wypuszczaj powietrze. Wszystko jest na swoim miejscu. Jeste? gotowy, aby wyj?? na scen? i wyg?osi? wspania?e przemówienie.

2. "Jestem bardziej skoncentrowany na tym, co chc? powiedzie? ni? na tym jak moje swoje s? odbierane, rozumiane i oceniane przez s?uchaczy."

To rodzaj prezentacji, w której mówca jest ca?kowicie skupiony na sobie. Czy nie pomyli?em czego? w tek?cie? Jak wygl?dam? Czy zd??? wszystko powiedzie? w wyznaczonym czasie? Mówca my?li wy??cznie o sobie. Publiczno?? jest tylko dodatkiem do wyst?pienia.

Prezentacja polega na dzieleniu si? swoj? warto?ciow? wiedz?. Wyst?pienie skoncentrowane na publiczno?ci przenosi energi? mówi?cego do umys?ów s?uchaczy. I tak trzyma?.

3. "Gubi? w?tek."

Ka?demu mo?e zdarzy? si? straci? na chwil? w?tek wypowiedzi. Przyczyn mo?e by? wiele. Zm?czenie, dekoncentracja, zdenerwowanie... Liczy si? umiej?tno?? powracania do g?ównego toku my?li.

Je?eli do?wiadczysz chwilowego "za?mienia umys?u", postaraj si? powtórzy? ostatni? kwesti?. To zwykle rozwi?zuje problem.

Mo?esz te? zada? pytanie publiczno?ci. Przypominam sobie sytuacj? kiedy na szkoleniu z motywacji opowiada?em o historycznym zwyci?stwie polskich pi?karzy na stadionie Wembley w 1973 roku. Kiedy przysz?o do wymienienia nazwiska autora bramki dla polskiej dru?yny, poczu?em, ?e... no w?a?nie... "Kto pami?ta kto strzeli? wtedy pi?knego gola z kontrataku?" "Jan Domarski!" "Dzi?kuj?. Wiedzia?em, ?e spotkam tutaj prawdziwego fana futbolu :-)"

Pami?taj, ?e tylko Ty znasz tre?? prezentacji i tylko Ty wiesz, w którym kierunku zmierza. Publiczno?? nie ma o tym bladego poj?cia. Je?eli co? zapomnisz, nie pokazuj tego, tylko mów dalej.

4. "Mam sk?onno?? do nieistotnych dygresji."

Nawet je?li perfekcyjnie przygotowa?e? i prze?wiczy?e? ca?? prezentacj?, mo?e si? zdarzy?, ?e nagle w czasie wyst?pu przyjdzie Ci do g?owy jaki? ol?niewaj?cy pomys?.

Je?eli to co? wa?nego, powiedz o tym krótko, ale nie zmieniaj g?ównego wywodu i konkluzji.

5. "Nie czuj? si? dobrze kiedy musz? odpowiada? na pytania."

Je?eli dog??bnie znasz temat nie musisz obawia? si? nawet najbardziej dociekliwych pyta?. Kiedy jednak czego? nie wiesz, przyznaj si? od razu. Popro? autora pytania o kontakt i ustalcie sposób udzielenia odpowiedzi.

Sesja pyta? i odpowiedzi daje rewelacyjne mo?liwo?ci nawi?zania bezpo?redniego dialogu z publiczno?ci? i sprawdzenia zainteresowania tre?ci? wyst?pienia. Du?o pyta? - du?e zainteresowanie. Ma?o pyta? - ma?e zainteresowanie.

Przygotowuj?c si? do prezentacji musisz pami?ta? o ewentualnych pytaniach. Sesja pyta? i odpowiedzi to te? cz??? wyst?pienia.

6. "Prezentacj? zaczynam od s?ów "Dzi?kuj? za zaproszenie" lub "Ciesz? si?, ?e mog? dzi? tutaj by?".

Masz tylko kilkana?cie sekund, ?eby zainteresowa? s?uchaczy swoim wyst?pieniem. 10, 15, mo?e 20... Je?eli przegapisz te sekundy, trudniej Ci b?dzie utrzyma? uwag? na wysokim poziomie.

Pierwsze s?owa wyst?pienia nie musz? by? bardzo wyszukane. Zadaj m?dre pytanie retoryczne, opowiedz krótk? histori?, poszukaj analogii pomi?dzy pozornie nieistotnym aktualnym wydarzeniem i tematem prezentacji.

Nie zaczynaj przemówienia od dowcipu. Je?eli Ty go znasz, prawdopodobnie zna go te? cz??? s?uchaczy. Ali?ci kiedy zdecydujesz si? na ?art, powinien on bezpo?rednio odnosi? si? do tematu wyst?pienia.

7. "Na koniec prezentacji nie zach?cam s?uchaczy do podj?cia jakiego? konkretnego dzia?ania."

Typowe zako?czenie prezentacji? "Dzi?kuj?."

Dzi?kuj? za co? Za to, ?e dotrwali?cie do ko?ca... nie zadawali?cie trudnych pyta?... nie ziewali?cie zbyt cz?sto?

Jaki jest cel Twego wyst?pienia? Czego oczekujesz od s?uchaczy? Jak mog? wykorzysta? w pracy now? wiedz??

Zako?cz prezentacj? zdecydowanym komunikatem pokazuj?cym co nale?y zrobi?, ?eby lepiej wykorzysta? to co powiedzia?e?. W innym przypadku, po co w ogóle zabiera? ludziom czas? Wystarczy wys?a? im tre?? wyst?pienia faksem lub poczt? e-mail.

8. "Odczytuj? tre?? prezentacji s?owo po s?owie z kartki."

S?ucha?e? kiedy? wyst?pienia czytanego z kartki? Jak to brzmia?o? Tak jakby kto? co? czyta? z kartki. Czy nie masz wra?enia, ?e Ty by? to zrobi? lepiej? I szybciej... :-)

S? takie sytuacje kiedy tre?? wyst?pienia musi by? odczytana. Na przyk?ad, multimedialna prezentacja poprowadzona zgodnie ze scenariuszem, kontrolowana przez re?ysera. Albo polityczne wyst?pienie, w którym ka?de s?owo jest wszechstronnie analizowane.

Mo?e te? by? tak, ?e b?dziesz chcia? odczyta? jaki? fragment verbatim. Nic w tym nagannego pod warunkiem, ?e nie stanowi to ca?ego tekstu prezentacji.

Je?eli znasz temat i dost?pi?e? zaszczytu wyg?oszenia przemówienia, napisz sobie kilka g?ównych tez w punktach i przeka? je z pasj? i zaanga?owaniem.

9. "Nie wiem co robi? z r?kami."

Obserwowa?e? kiedy? kilka osób dyskutuj?cych w grupie? Zwróci?e? uwag? na gestykulacj?? Czy Twoim zdaniem ?wiadomie kontrolowali swoje gesty czy raczej ich zachowanie naturalnie uzupe?nia?o s?owa?

Jak to si? dzieje, ?e rozmawiaj?c w gronie znajomych w ogólne nie my?limy o naszych gestach, a w czasie publicznych wyst?pów nagle r?ce zaczynaj? nam przeszkadza??

Kiedy zaczynasz kontrolowa? mow? cia?a przechodzisz z prezentacji skoncentrowanej na publiczno?ci na wyst?p, w którym liczy si? tylko to jakie robisz wra?enie. Im bardziej naturalnie b?dziesz si? zachowywa?, tym wi?cej b?dziesz skupia? si? na publiczno?ci i w?a?ciwe gesty same si? znajd?.

10. "Unikam kontaktu wzrokowego z publiczno?ci?."

W czasie naszych warsztatów komunikacyjnych cz?sto pytam osob? dokonuj?c? prezentacji czy pami?ta twarze s?uchaczy. Wi?kszo?? przyznaje si? do dwóch lub trzech osób siedz?cych w ?rodku pierwszego rz?du w grupie licz?cej zwykle 12 uczestników. Co ciekawe - ta liczba nie zwi?ksza si? w wi?kszych grupach.

Twarze s?uchaczy s? wa?ne. Kontakt wzrokowy daje poczucie blisko?ci i indywidualnego podej?cia. Pokazuje te? mówcy jak odbierane s? jego s?owa. Twierdz?ce potakiwanie g?ow? jest sygna?em akceptacji. S? te? gesty sugeruj?ce brak zainteresowania i znu?enie.

Przemawiaj?c do du?ych grup w obszernych salach trzeba pami?ta? nie tylko o pierwszych rz?dach. Nawet je?li nie widzisz twarzy ludzi z ty?u sali, pami?taj, ?e oni widz? Ciebie i to gdzie kierujesz spojrzenia.

Przede wszystkim pami?taj, ?e ludzie s? Ci przychylni. Nie przyszli, aby Ci? ocenia?, ale wys?ucha? ciekawego wyst?pienia. Spójrz im prosto w oczy i podziel si? z nimi warto?ciow? wiedz?.

I jak Ci posz?o?

Masz 100 punktów? GRATULACJE! Zamawiam u Ciebie artyku? o wyst?pieniach publicznych do nast?pnego numeru Pressence Newsletter.

Je?li osi?gn??e? wynik mi?dzy 80 i 99, mo?esz o sobie mówi? "Jestem bardzo dobry". Jeste? kompetentnym mówc? i dobrze si? czujesz na scenie.

Wynik pomi?dzy 60 i 79 punktów sugeruje, ?e jeste? przeci?tnym mówc?. Znasz swoje s?abe strony i masz mocne postanowienie poprawy. Konkurencja nie zasypia gruszek w popiele, wi?c trzeba si? ?pieszy?.

Je?eli zdoby?e? mniej ni? 60 punktów, to znak, ?e du?o przed Tob? pracy. Warto si? powa?nie nad sob? zastanowi? albo zostawi? wyst?pienia publiczne innym. Mo?esz sobie na to pozwoli??

Rezultat poni?ej 40 punktów? Hmmm... Mia?em nauczycielk? matematyki w liceum, która nigdy nie oceni?a mnie powy?ej czwórki, ale ona... ju? nie uczy. Albo jeste? zbyt krytyczny wobec siebie albo rzeczywi?cie wyst?pienia publiczne Ci nie le??. A mo?e to tylko uprzedzenie z czasów szkolnych akademii?